سوال و جواب درباره ولایت فقیه از آیت الله هادوی
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢٧
 

در باره واژه مطلقه

 

هادوی: این هم از مواردی است که با تغییر سیاسی مفاهیم علمی و فقهی، برخی قصد فریب افکار عمومی را دارند. واژه «مطلقه» در فقه معنای کاملا متفاوتی با این واژه در فلسفه سیاسی دارد و باید تأکید کنم که حکومت مطلقه به معنای فلسفه سیاسی اصلا در اسلام مطرح نیست.

هرچند که همانند دوره شاه که در کتب درسی، حکومت خلفا از جمله علی(ع) را در کنار حکومتهای مطلقه و دیکتاتوری مطرح میکردند، امروز برخی ولایت فقیه را حکومتی مطلقه معرفی میکنند، در حالی که ولایت فقیه حکومتی مشروط و محدود است و به هیچ وجه مطلقه به معنای علوم سیاسی نیست، اما آنچه که فقها از جمله حضرت امام(ره) تعبیر به ولایت مطلقه فقیه کردند، درواقع همان ولایت عامه فقیه است و مطلق و عام دو واژه اصولی است و معنای نزدیک به هم دارند و فقهایی که به این نوع ولایت قایل نیستند هم در واقع بخش بسیار کوچکی از اختیارات ولایت مطلقه را قبول ندارد و هر دو این نظرات در طبقه حکومتهای مشروطه و مقیده طبقه بندی میشود.


 
 
دیدگاه فقهاى شیعه در ولایت مطلقه را بیان نمایید
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢٦
 

پاسخ :

 

1.ولایت مطلقه، اصلى پذیرفته شده نزد فقهاى شیعه:

ولایت مطلقه به مفهومى که گذشت، پذیرفته فقهاى نام آور شیعه است، به گونه اى که بسیارى از فقها، در این باره، ادعاى اجماع کرده اند.

توضیح این که: فقهاى شیعه در مواضع متعددى از کتابهاى فقهى خود ولایت مطلقه فقیه را به صراحت پذیرفته، و بسیارى از امور شرعى، حقوقى و سیاسى مربوط به شیعه را از اختیارات ولى فقیه دانسته اند، به طورى که پذیرش مسئله ولایت مطلقه نزد آنان مفروغ عنه و مفروض مى باشد.

براى نمونه، حاج آقا رضا همدانى ـ از فقهاى برجسته شیعه ـ، در این باره مى گوید: 


 
 
وظایف رهبری را بیان کنید؟
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

پاسخ :

 

در جمهوری اسلامی ایران ریاست کشور با ولی فقیه است و مقام رهبری به لحاظ امامت و هدایت نظام، دارای وظایف و اختیاراتی است که او را برتر و بالاتر از قوای سه گانه قرار داده است.

بعد از اصل پنجم قانون اساسی، مهم ترین اصلی که به ولایت فقیه اختصاص یافته و نقش و کار ویژه اصلی آن را در نظام مشخص نموده است، اصل پنجاه و هفتم است که قوای سه گانه حاکم را زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت قرار داده است و می گوید: «قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از: قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال می گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند».[1]


 
 
پاسخ به چند شبهه پیرامون موقعیت و اختیارات ولایت فقیه
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

تاریخ اسلام دو جریان را در سینه خود ثبت کرده است یکی «جریان خلافت» و دیگری «جریان امامت» . از دل این دو جریان نیز جریانات دیگری پدید آمدند. امروز ما حضور هر دو این جریانات را در جوامع اسلامی مشاهده می کنیم.

جریان خلافت قرن ها بر جوامع اسلامی حکومت کرد. دوره خلفای سه گانه سپری شد سپس کار به خلافت بنی امیه، بنی مروان و پس از آن به بنی عباس رسید. پس از بین عباس، این جریان اگر چه یکپارچگی خود را از دست داد ولی به صورتی تجزیه شده باز در ممالک اسلامی حضور داشت. خلافت عثمانی، خلافت هند و ... نمودهایی از آن «جریان خلافت» به حساب می آیند.


 
 
اگر ولایت مطلق است ذکر اختیارات چه معنا دارد؟
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

در قانون اساسی یک اصل بر ولایت مطلقه رهبری تاکید دارد و اصل دیگر برای رهبر اختیاراتی شمرده است؛ اگر ولایت مطلق است ذکر اختیارات چه معنا دارد.

پاسخ :

بر اساس اصل پنجاه و هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از قوة مقننه، قوة مجریه و قوة قضائیه که زیر نظر ولایت مطلقه‌ی امر و امامت امت بر طبق اصول آیندة این قانون اعمال می‌گردند. این قوا مستقل از یکدیگرند.


 
 
آیا ولایت فقیه مطلقه است یا نه؟
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

پاسخ :

 

برای پاسخ به این سؤال ابتدا باید مفهوم و اصطلاح ولایت مطلقه فقیه را تبیین کنیم، سپس پاسخ دهیم که طبق این اصطلاح ولایت فقیه مطلق است یا نه، ولایت مطلقه فقیه یعنی ولایت فقیه اطلاق دارد و مقید نیست اما غیر مقید از چه چیزی؟ با توجه به این‌که ما مطلق بودن ولایت فقیه را از چه حیث بدانیم جواب این پرسش تفاوت پیدا می‌کند.

تلقی‌های مختلف از «ولایت مطلقة فقیه»  . ... 


 
 
آیا بهتر نبود که از سال 68 قید مطلقه در قانون اساسی نمی آمد . ..
نویسنده : هاشم مشکانی - ساعت ٥:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

آیا بهتر نبود که از سال 68 قید مطلقه در قانون اساسی نمی آمد و به جای آن کلیات وظایف رهبری را به طور کامل ذکر می کردند،در آن صورت هم وظایف رهبری بی حد و مرز نبود و هم ابهامی در قید مطلقه باقی نمی ماند؟

 

پاسخ :

 

در نظریه ای که از سوی فقیه نامدار شیعه حضرت آیة الله العظمی شیخ محمد حسن نجفی (ره) صاحب کتاب جواهر الکلام مطرح شده است،[1] فقیه دارای ولایت مطلقه و بدون قید می باشد که تمام شئون حکومتی را شامل می شود و فقیه را قادر می سازد که بتواند در زمینه ی کشورداری مانند امام معصوم -علیه السلام- دارای اختیار باشد. قبل از ورود به دلایل و براهین این دیدگاه، تذکر این نکته،مناسب است که اختیارات مذکور برای ولی فقیه یک مسأله ی قراردادی یا به دست آمده از طریق انتخابات نیست، بلکه همان طور که در ذیل خواهد آمد یک جعل شرعی و الهی بوده و دلایل و براهین آن نیز از طریق شرع مقدس اسلام به دست ما رسیده است.